JavaScript Dersleri 1 - JavaScript Nedir

Bu dersimiz ile JavaScript nedir ? sorusuna cevaplar arayacağız. Bu ders ile işlediğimiz konunun terimsel olarak anlamlarını ve yapısını anlatacağız. İyi okumalar dileriz.

JavaScript Dersleri 1 - JavaScript Nedir

JavaScript nedir?

JavaScript'in kısaltılmış biçimi, genellikle tam zamanında derlenen (içinde 0'lar ve 1'lerden oluşan makine dilinin aksine, günlük yaşamın konuşma diline yakın olan üst düzey bir programlama dili) JS'dir. Çoklu paradigma (birden çok programlama paradigmasını kapsayan), bir program için uygun programlama yöntemini seçerek minimum maliyetle maksimum verim elde etmeyi amaçlayan bir programlama (tasarım) konseptidir. Çözüm, belirli sorunları tek bir dil paradigması bağlamında çözmeye zorlanmak yerine.

JavaScript, dinamik yazma ve birinci sınıf işlevselliğe sahip prototip tabanlı bir komut dosyası dilidir. Nesne yönelimli, zorunlu ve işlevsel programlama ilkelerine sahiptir.

JavaScript ile Java farklı dillerdir.

JavaScript ve Java arasında; standart kütüphanelerinde isim, imla ve benzerlik dışında bir bağlantı yoktur ve iki dilin semantiği oldukça farklıdır. JavaScript'in sözdizimi C programlama dilinden türetilmiştir, semantiği ve tasarımı ise Self ve Scheme programlama dillerinden esinlenmiştir. JavaScript Geçmişi bölümünde JavaScript adının kökenini tartışacağız.

HTML, CSS ve JavaScript (Web'in Baş Aktörleri)

HTML ve CSS'de olduğu gibi, JavaScript de World Wide Web'in (WWW veya basitçe Web) üç temel öğesinden biridir. JavaScript yardımıyla yazılan istemci tarafı komut dosyaları, web tarayıcılarında yaygın olarak kullanılır ve tarayıcının kullanıcı ile etkileşime girmesi, tarayıcıyı kontrol etmesi, sunucu ile eşzamansız iletişim kurması ve web sayfası içeriğini değiştirmesi gibi işlevleri sağlar.

Aşağıdaki resimde gösterildiği gibi HTML, web sitesinin ana yapısı olan iskeleti oluşturur, CSS bu ana yapının vizyonunu ve şeklini sağlar ve JavaScript bu yapının düzgün çalışmasını sağlar.

JavaScript, HTML ve CSS gibi, her ön uç ve web geliştiricisinin bilmesi gereken bir dildir.

JavaScript kodu, HTML ve CSS gibi tarayıcı tarafından doğrudan yürütülmez. Tarayıcının yerleşik JavaScript motoru (JavaScript Engine) sayesinde JavaScript kodunu makine diline çevirir ve çalıştırır. Bugün web sitelerinin %95'inden fazlası JavaScript kullanıyor ve tüm modern internet tarayıcılarında yerleşik JavaScript motorları var.

Tarayıcılarda en sık kullanılan JavaScript motorları Chrome, Opera ve Edge'de V8, Firefox'ta SpiderMonkey, Safari'de Nitro ve Internet Explorer'da Chakra'dır.

JavaScript'in Tarihi

Mosaic Web Browser yazılım ekibinin önemli isimleri, Netscape adlı bir şirket kurmak için Mosaic'ten ayrıldı ve 1994'te Netscape Navigator adlı bir İnternet tarayıcısını geliştirdi ve geniş bir kitleye sunuldu. O yıllarda, statik web sayfalarını etkileşimli hale getirmek için Sun Microsystems ve Java dili ekibi ve satın aldıkları ekip Brenden Eich, Scheme dilini tarayıcılara yerleştirmek için çalışmaya başladı. Çok geçmeden Netscape yönetimi, en iyi seçeneğin Java'ya benzer ve Scheme ve diğer betik dillerinden farklı bir sözdizimine sahip bir dil geliştirmek olduğuna karar verdi ve görevi Brenden Eich'e devretti. Başlangıçta Mocha ve ardından LiveScript olarak adlandırılan yeni dil, Eylül 1995'te Navigator'ın yeni bir sürümüne dahil edildi ve üç ay sonra, o zamanlar çok popüler olan Java dilinin popülaritesinden yararlanmak için adı JavaScript olarak değiştirildi. zaman.

ECMAScript'in Ortaya Çıkışı

Kasım 1996'da Netscape, JavaScript'i bir endüstri standardı yapmak için ECMA International'a (Avrupa Bilgisayar Üreticileri Birliği) başvurduğunu duyurdu. Bu nedenle, standartlaştırılmış sürüme ECMAScript adı verildi ve Haziran 1997'de ECMA International, ECMAScript'in (kısaca ES) ilk sürümünü ECMA-262 standardı çerçevesinde yayınladı. Haziran 1998'de ECMAScript 2 yayınlandı ve Aralık 1999'da ECMAScript 3, ISO/IEC-16262 standardıyla uyumlu olacak değişikliklerle birlikte yayınlandı.

ECMAScript 4 üzerinde ciddi çalışmalar yapılmış olmasına rağmen, hiçbir zaman bitmedi, ancak beşinci baskı için ana ilham kaynağı oldu. ECMAScript 5 Aralık 2009'da piyasaya sürüldü. En son sürüm, Haziran 2020'de yayınlanan ECMAScript 2020'dir.

JavaScript Kullanım Alanları

JavaScript'in tarihçesinden bahsedeceğimiz gibi, JavaScript'in amacı web sitelerini etkileşimli ve işlevsel hale getirmektir. Ancak ECMA standartlarındaki hızlı değişimler ve Node.js'nin gelişmesiyle birlikte çok önemli bir güncelleme geçiren JavaScript'in gelişmesiyle birlikte çeşitli alanlarda kullanılabilecek bir dil haline gelmiştir. Bu nedenle dünyada en çok kullanılan yazılım dili olarak son yıllarda ilk sıralarda yer almaktadır.

JavaScript'in kullanılabileceği alanlar:

  • Frontend
  • Backend
  • Mobil
  • Oyunlar
  • Masaüstü
  • Yapay Zeka

Front-End Alanında JavaScript

JavaScript, ilk yıllarında olduğu gibi, normal JavaScript gibi ön uçta kullanılabilir veya birçok farklı kitaplık ve geliştirilmiş çerçeve ile kullanılabilir. Yalın JavaScript kullanımı son yıllarda başarılı kütüphane ve frameworklerin ortaya çıkması nedeniyle azalmış olsa da JavaScript bu kütüphane ve frameworklerin temeli olduğu için kesinlikle öğrenilmesi gerekmektedir.

En sık kullanılan JavaScript ön uç teknolojileri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bunlar soldan sağa; Angular, React, Vue, Ember ve Svelte'dir.

Back-End Alanında JavaScript

Ryan Dahl'ın Node.js adlı JavaScript runtime ortamı sayesinde JavaScript kodu tarayıcının dışında da çalışabilir ve yeni bir dönem başlamıştır. Bu, yalnızca istemci tarafında değil, sunucu tarafında da JavaScript uygulamalarının önünü açar. Node.js, Chrome tarayıcısında V8 JavaScript motorunu kullanır.

Mobil (Mobile) Alanında JavaScript

Bu alanda en çok kullanılan teknolojiler React Native, Ionic ve Cordova'dır.

Masaüstü (Desktop) Alanında JavaScript

Masaüstü alanında en çok kullanılan teknolojiler Electron, nw.js, appjs, Meteor ve Proton Native'dir.

Oyun (Game) Alanında JavaScript

Oyun geliştirme alanında en çok kullanılan teknolojiler PixiJS, MelonJS, Phaser, BabylonJS ve Impact'tir.

Makine Öğrenmesi, Derin Öğrenme ve Yapay Zeka Alanında JavaScript

Yapay zeka ve Makine öğrenimi alanında en çok kullanılan teknolojiler ml5.js, Brain.js, TensorFlow.js, ConvNetJS ve Synaptic.js'tir.

Sizler de JavaScript derslerimizi düzenli olarak takip ederek Web'in programlama dilini açık şekilde öğrenebilirsiniz.Yorumlarınızı bekliyoruz iyi okumalar dileriz.