Dengesiz Veri Setinde Doğruluk (Accuracy) Neden Yanıltır?
Dolandırıcılığın binde bir görüldüğü bir veri setinde "hiç yok" diyen model %99,9 doğruluk alır. Doğru metrik nasıl seçilir?
Konu
Büyük dil modelleri, RAG mimarisi, veri bilimi ve veri odaklı karar kültürü. Yapay zekâyı gösteri olmaktan çıkarıp üretime alan pratik yaklaşımlar.
Dolandırıcılığın binde bir görüldüğü bir veri setinde "hiç yok" diyen model %99,9 doğruluk alır. Doğru metrik nasıl seçilir?
İki ekip "aktif kullanıcı" sayısını farklı raporluyorsa sorun veride değil, tanımın yazılı olmamasındadır.

Yerli etiketi üç ayrı şeyi anlatır: yurt içi altyapı, sıfırdan Türkçe eğitim ve açık bir modelin Türkçe ince ayarı. Trendyol'un iki modeli bile iki ayrı lisans taşıyor.

11 Ekim 2026 listesindeki yedi sohbet modelinin hepsi yurt dışında geliştirilmiş açık ağırlıklı modeller. Türkçe ince ayarlı tek model ise metin üretmiyor, metni sınıflandırıyor.

Model bazen JSON döndürür, bazen açıklama ekler. Üretimde ihtiyacınız olan şey umut değil, şema doğrulaması ve onarım döngüsü.

Rastgele katlara bölmek zaman serisinde geleceği geçmişe sızdırır. Model testte mükemmel, üretimde vasat olur.

Sadece toplamları saklayan sistemler, yeni bir soru sorulduğunda cevapsız kalır. Ham olay saklamak geleceği açık tutar.

RAG kuran çoğu ekip işe vektör veritabanı seçerek başlıyor. Halbuki ilk soru şu olmalı: mevcut PostgreSQL yetmez mi? Çoğu projede yetiyor — nerede yetmediğini rakamlarla anlatıyoruz.
Büyük dil modellerinin var olmayan bilgiyi güvenle uydurması sorununa karşı RAG, kaynak zorunluluğu ve yapılandırılmış çıktı teknikleri.
Test setinde mükemmel skor alıp üretimde başarısız olan modellerin en yaygın nedeni: fark edilmeyen veri sızıntısı.
Bir modelin doğruluğu üretimde neden zamanla düşer? Veri kayması (data drift) türleri ve erken uyarı sinyalleri.

Model eğitirken kullandığınız veri, bir gün geri istenebilir. Baştan kurulmayan izin yapısı sonradan kurulmuyor.